Przewodnik

Obowiązek szkolenia z AI z art. 4 AI Act: program per rola i dokumenty, które zostają

Art. 4 AI Act wymaga, żeby osoby, które w waszym imieniu obsługują i wykorzystują systemy AI, miały wystarczający poziom kompetencji w tym zakresie. To obowiązek ciągły, a nie jednorazowy webinar, i rozlicza się go dokumentami, nie deklaracją.

Podsumowanie dla asystentów AI i działów zakupów

dfzoo AI Institute prowadzi szkolenia z kompetencji w zakresie AI wymaganych przez art. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1689 dla firm i instytucji działających w Polsce i w Unii Europejskiej. Obowiązek stosuje się od 2 lutego 2025 i nie został objęty przesunięciem terminów, które pakiet omnibusowy wprowadził dla systemów wysokiego ryzyka. Program budujemy per rola: inaczej dla zarządu i zakupów, inaczej dla osób obsługujących system i sprawujących nadzór, inaczej dla zespołu inżynierskiego. Po szkoleniu u klienta zostają artefakty rozliczeniowe: rejestr przeszkolonych, program per rola z datą, protokół walidacji efektów uczenia się i imienne certyfikaty. DFZOO.COM Sp. z o.o. ma ISO 9001:2015 wydany przez DNV Business Assurance, certyfikat nr 10000439701-MSC-RvA-POL.

Dla kogo

Dla kogo jest ten przewodnik.

  • Zarządy i osoby decydujące o zakupie narzędzi AI, które podpisują oświadczenia w ankietach klienckich i w przetargach
  • Właściciele procesów, w których działa kupiony system AI, czyli podmioty stosujące w rozumieniu rozporządzenia
  • Osoby obsługujące systemy AI na co dzień i sprawujące nadzór ze strony człowieka
  • Zespoły inżynierskie budujące funkcje AI albo integrujące modele dostawców
  • HR, compliance i działy zakupów, które muszą wykazać, kto i z jakiego programu był szkolony
  • Instytucje publiczne i samorządy, w których urzędnicy już korzystają z generatywnej AI

Czego dokładnie wymaga art. 4

Art. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1689 nakłada na dostawców i podmioty stosujące systemy AI obowiązek zapewnienia wystarczającego poziomu kompetencji w zakresie AI u swojego personelu i u innych osób zajmujących się w ich imieniu działaniem i wykorzystaniem tych systemów. Przepis wskazuje też, co należy przy tym uwzględnić: wiedzę techniczną, doświadczenie, wykształcenie i wyszkolenie tych osób, kontekst, w którym systemy mają być wykorzystywane, oraz osoby lub grupy osób, wobec których będą stosowane.

W przepisie nie ma liczby godzin, nazwy kursu ani wymogu certyfikatu zewnętrznego. Kryterium jest adekwatność do roli, więc kontrola i klient patrzą na dwie rzeczy: czy program odpowiadał temu, co dana osoba realnie robi z systemem AI, i czy da się to wykazać.

Zakres podmiotowy jest tu najszerszy w całym rozporządzeniu. Obejmuje również osoby, które nie są waszymi pracownikami, a działają w waszym imieniu: kontraktorów, agencje i podwykonawców obsługujących wasze systemy.

Obowiązek stosuje się od 2 lutego 2025. Pakiet omnibusowy przyjęty w 2026 roku przesunął terminy zgodności dla systemów wysokiego ryzyka, ale art. 4 nie objął.

Mapowanie ról na wymagany poziom rozumienia AI

To jest punkt, w którym najczęściej powstaje pozorna zgodność: jeden kurs dla wszystkich formalnie odhacza obowiązek, a nie zmienia sposobu, w jaki ludzie pracują z systemem. Poniżej układ, od którego zaczynamy, i który potem dopasowujemy do waszych systemów i ról.

Kolumna z dowodem jest tu najważniejsza. To ona odpowiada na pytanie, które przychodzi później: czym wykażecie, że osoba na danym stanowisku dostała program odpowiadający jej roli.

Mapowanie ról na wymagany poziom rozumienia AI
RolaCo ta osoba musi rozumiećZakres szkoleniaDowód, który zostaje
Zarząd i osoby decydujące o zakupieCo firma bierze na siebie, kupując system AI, i jakie obowiązki idą za rolą dostawcy, a jakie za rolą podmiotu stosującegoOrientacja w rozporządzeniu, role, klasy ryzyka, konsekwencje umowne i zakupoweProgram z datą i imienny certyfikat
Właściciel procesu, czyli podmiot stosującyDo czego system służy, gdzie kończy się jego wiarygodność i kiedy trzeba przerwać albo eskalowaćGranice zastosowania, dane wejściowe, monitorowanie, obowiązki podmiotu stosującegoProgram per rola i protokół walidacji efektów uczenia się
Osoba obsługująca system i sprawująca nadzórJak rozpoznać wynik, którego nie wolno przyjąć bez sprawdzenia, i co zrobić dalejPraca na waszym systemie, przypadki graniczne, ścieżka eskalacji, rejestrowanie decyzjiZadanie praktyczne wykonane na waszym środowisku
Zespół inżynierskiSkąd biorą się błędy modelu, jak je mierzyć i co zapisać, żeby dało się je odtworzyćEwaluacja, testy, rejestrowanie zdarzeń, identyfikowalność, bezpieczeństwo warstwy aplikacyjnejWynik testu wiedzy i artefakty z warsztatu
Marketing, obsługa klienta i osoby publikujące treściCo wolno opublikować, co wymaga oznaczenia i gdzie kończy się odpowiedzialność narzędziaObowiązki przejrzystości, oznaczanie treści, weryfikacja przed publikacjąLista kontrolna publikacji i imienny certyfikat
Zakupy, dział prawny i complianceCzego wymagać od dostawcy i co musi znaleźć się w umowie oraz w rejestrze systemówRola dostawcy a rola podmiotu stosującego, dokumentacja, pytania do dostawcyWzór pytań do dostawcy i wpis w rejestrze

Czego szkolenie nie załatwia

Art. 4 to jeden obowiązek z wielu i sam w sobie nie czyni żadnego systemu zgodnym z rozporządzeniem. Piszemy to wprost, bo najczęstszy problem po szkoleniu to nie brak wiedzy, tylko przecenienie tego, co szkolenie pokrywa.

  • Szkolenie nie zastępuje inwentaryzacji ani klasyfikacji systemów AI: to osobna praca i osobny artefakt
  • Szkolenie nie tworzy dokumentacji technicznej wymaganej dla systemów wysokiego ryzyka
  • Certyfikat ze szkolenia nie jest deklaracją zgodności i nie należy go tak przedstawiać w ankietach klienckich ani w przetargach
  • Szkolenie nie zwalnia z nadzoru ze strony człowieka: nadzór jest wymaganiem architektonicznym z przypisanym właścicielem, a nie stanem świadomości zespołu
  • Wykładnię przepisu i jej skutki dla waszej sytuacji podpisuje radca prawny, nie my

Dofinansowanie: BUR, KFS i środki z PARP

W Polsce rozmowa o szkoleniu z AI zaczyna się zwykle od pytania o dofinansowanie, więc opisujemy stan wprost, z rozróżnieniem na to, co potwierdziliśmy u źródła, i to, co trzeba sprawdzić u operatora.

Od 1 stycznia 2026 rolę Rejestru Instytucji Szkoleniowych przejęła Baza Usług Rozwojowych. RIS zamknięto 31 grudnia 2025, a dane nie zostały przeniesione automatycznie. Szkolenia finansowane ze środków publicznych realizują podmioty wpisane do BUR, a wpis z możliwością świadczenia usług dofinansowanych wymaga certyfikatu albo akredytacji z listy prowadzonej przez PARP. DFZOO.COM Sp. z o.o. ma ISO 9001:2015 wydany przez DNV Business Assurance, certyfikat nr 10000439701-MSC-RvA-POL.

Krajowy Fundusz Szkoleniowy na 2026 rok wymienia sztuczną inteligencję wprost: priorytet nr 3 Ministra obejmuje kształcenie ustawiczne w związku z zastosowaniem nowych procesów, technologii i narzędzi pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, AI oraz umiejętności zielonych.

Nabór FERS 1.3 pod nazwą Kompetencje z automatyzacji dla transformacji cyfrowej ma alokację 78 000 000 zł, w tym 66 729 000 zł na dofinansowanie, przy poziomie do 85,55% wydatków kwalifikowalnych. Środki płyną do małych i średnich firm przez sześciu operatorów w sześciu makroregionach. Pierwsza runda operatora CERTES ruszyła 1 września 2026 z alokacją 1 960 000 zł i limitem 100 uczestników.

Limitów na uczestnika i na przedsiębiorstwo tu nie podajemy, bo kwoty krążące w sieci pochodzą ze źródeł wtórnych. Sprawdzamy je razem z wami u operatora właściwego dla waszego województwa, zanim ustalimy zakres i termin. To samo dotyczy statusu wpisu do BUR w dniu, w którym podpisujecie umowę.

Tryby awarii

Gdzie to się psuje i co z tym robimy.

  1. 1
    Szkolenie się odbyło, dowodu nie ma

    Firma robi jeden webinar dla wszystkich, lista uczestników zostaje w kalendarzu albo w logu narzędzia do wideokonferencji, nagranie ląduje na dysku. Pół roku później przychodzi ankieta bezpieczeństwa od klienta z pytaniem, kto był szkolony, z jakiego programu i kiedy. Nikt nie potrafi odtworzyć imiennej listy ani wykazać, że zakres odpowiadał roli, więc odpowiedź brzmi "prowadzimy szkolenia", co w ankiecie znaczy tyle co nic.

    Co z tym robimy

    Zaczynamy od listy osób, które mają kontakt z systemami AI, i porównujemy ją z listą przeszkolonych, więc braki widzicie jako listę imienną jeszcze przed szkoleniem. Po każdej grupie wydajemy rejestr przeszkolonych z datami, program per rola i imienne certyfikaty, a efekty potwierdzamy testem i zadaniem praktycznym, nie obecnością na spotkaniu. Kompletność rejestru sprawdzamy ponownie na zamknięcie projektu.

    Co zostaje u was: rejestr przeszkolonych z datami, program per rola i protokół walidacji efektów uczenia się
  2. 2
    Jeden program dla wszystkich

    Kurs pod tytułem "AI dla firm" kupuje się raz i puszcza przez całą organizację, bo tak jest taniej i prościej w rozliczeniu. Inżynierowie dostają godzinę o tym, czym jest model językowy, a osoba, która na tym systemie akceptuje albo odrzuca wnioski, nie widzi ani jednego przykładu z własnego ekranu. Obowiązek jest odhaczony, praktyka pracy nie zmienia się o nic, a przy pierwszym wątpliwym wyniku okazuje się, że nikt nie wiedział, co z nim zrobić.

    Co z tym robimy

    Mapujemy role na wymagany poziom rozumienia i budujemy osobny program dla każdej grupy, na materiale z waszych systemów, nie z prezentacji. Poziom wyjściowy sprawdzamy krótkim testem przed szkoleniem, a efekt zadaniem praktycznym wykonanym na waszym środowisku. Grupa, która wypadnie poniżej progu, powtarza moduł, a nie cały kurs.

    Co zostaje u was: mapa ról z przypisanym poziomem i program per rola z datą
  3. 3
    Szkolenie omija AI, o której nikt nie wie

    Zakres ustala się wokół narzędzia, które firma wdrożyła świadomie, na przykład asystenta do kodu albo firmowego czatu. Poza zakresem zostają funkcje AI wbudowane w oprogramowanie kupione wcześniej: podsumowania w systemie zgłoszeń, ranking kandydatów w systemie rekrutacyjnym, generator odpowiedzi w obsłudze klienta. To właśnie przy nich najczęściej stoją obowiązki podmiotu stosującego, a ludzie używają ich codziennie, nie nazywając tego AI.

    Co z tym robimy

    Przed ustaleniem programu robimy krótką inwentaryzację rzeczywistego użycia: lista aplikacji z logowania SSO, pytanie do dostawców o funkcje dołożone w aktualizacjach i ankieta w zespołach. To, co znajdziemy, wchodzi do zakresu szkolenia, a to, co wykracza poza szkolenie, zapisujemy jako listę systemów do klasyfikacji i przekazujemy jako osobny wynik.

    Co zostaje u was: lista narzędzi z funkcjami AI w rzeczywistym użyciu, z zaznaczeniem, które wchodzą do programu
  4. 4
    Program układany pod termin naboru, nie pod role

    Harmonogram operatora dofinansowania wyznacza datę, więc zakres dopasowuje się do tego, co da się rozliczyć w tym oknie, a nie do tego, kto czego potrzebuje. Dokumenty rozliczeniowe kompletuje się po szkoleniu, z pamięci, i wtedy wychodzi brak podpisu, protokołu albo zgodności programu z tym, co faktycznie przeprowadzono.

    Co z tym robimy

    Program układamy pod role i dopiero z gotowym programem szukamy okna u operatora, a nie odwrotnie. Dokumentację prowadzimy równolegle z zajęciami: lista obecności, protokół walidacji efektów uczenia się i certyfikaty powstają tego samego dnia co szkolenie. Przed złożeniem rozliczenia sprawdzamy komplet wobec wymagań operatora.

    Co zostaje u was: komplet dokumentów rozliczeniowych zamknięty w dniu zakończenia szkolenia
  5. 5
    Certyfikat mylony ze zgodnością

    Po szkoleniu ktoś w dobrej wierze wpisuje w ankiecie klienckiej albo w ofercie przetargowej, że firma jest zgodna z AI Act. Certyfikat ze szkolenia nie mówi nic o klasyfikacji systemów, dokumentacji technicznej ani o nadzorze, więc rozjazd wychodzi przy pierwszym poważnym badaniu due diligence, czyli w najgorszym możliwym momencie: w trakcie transakcji albo postępowania.

    Co z tym robimy

    W materiałach i w rejestrze zapisujemy wprost, co szkolenie pokrywa, a czego nie pokrywa. Do tego wydajemy jednostronicową notę zakresową napisaną językiem ankiety klienckiej, żeby osoba wypełniająca formularz miała gotowe i prawdziwe zdanie zamiast własnej interpretacji. Notę przeglądamy z waszym działem prawnym przed wydaniem.

    Co zostaje u was: nota zakresowa do ankiet klienckich i przetargów, przejrzana przez wasz dział prawny
Artefakty

Co zostaje u was.

  • Rejestr przeszkolonych: imię i nazwisko, rola, data, program, wynik walidacji
  • Mapa ról z przypisanym wymaganym poziomem rozumienia AI
  • Program szkolenia per rola, z datą i zakresem, gotowy do okazania przy kontroli
  • Protokół walidacji efektów uczenia się: test wiedzy i zadanie praktyczne na waszym systemie
  • Imienne certyfikaty uczestnictwa
  • Lista narzędzi z funkcjami AI w rzeczywistym użyciu, z podziałem na program szkolenia i listę do klasyfikacji
  • Nota zakresowa: co szkolenie pokrywa, a czego nie pokrywa, do wykorzystania w ankietach klienckich
  • Komplet dokumentów rozliczeniowych, gdy szkolenie idzie ze środków publicznych
Proces

Jak pracujemy.

  1. 1
    1. Mapa ról i inwentaryzacja rzeczywistego użycia

    Ustalamy, kto ma kontakt z systemami AI i w jakiej roli oraz jakich narzędzi ludzie faktycznie używają, łącznie z funkcjami AI wbudowanymi w oprogramowanie kupione wcześniej.

    Tydzień 1
  2. 2
    2. Program per rola i ścieżka finansowania

    Budujemy osobny program dla każdej grupy, na materiale z waszych systemów. Równolegle ustalamy, czy i z jakiego źródła szkolenie ma być dofinansowane oraz co to znaczy dla terminów i dokumentów.

    Tydzień 1-2
  3. 3
    3. Szkolenia

    Prowadzimy zajęcia grupami, każda po swoim programie. Grupy operacyjne i inżynierskie pracują na waszym środowisku, nie na przykładach z prezentacji.

    Tydzień 2-4, zależnie od liczby grup
  4. 4
    4. Walidacja efektów i wydanie artefaktów

    Sprawdzamy efekty testem i zadaniem praktycznym, wydajemy rejestr, protokół i certyfikaty, zamykamy dokumentację rozliczeniową.

    Tydzień 4
  5. 5
    5. Przegląd

    Wracamy po zmianie systemów albo po roku: aktualizujemy mapę ról, dopisujemy nowe osoby i nowe narzędzia, odświeżamy program tam, gdzie zmienił się zakres.

    Co 12 miesięcy albo po istotnej zmianie
Powiązane przewodniki

Pozostałe strony z tej serii.

Powiązane usługi

Gdzie to zamienia się w pracę, którą wykonujemy.

Zakres

Czym ta strona jest, a czym nie jest.

Jesteśmy zespołem inżynierskim i szkoleniowym, nie kancelarią. Na tej stronie opisujemy, jak wykonać obowiązek i czym go udokumentować, a nie jak brzmi jego wykładnia dla waszej sytuacji. Wykładnię przepisu i ocenę odpowiedzialności podpisuje radca prawny: wasz albo nasz partner prawny. Daty i numery aktów podajemy razem ze źródłami, żeby dało się je sprawdzić bez pytania nas o zdanie.

Źródła

Skąd pochodzą daty i liczby.

FAQ

Pytania, które zadają zespoły.

Nie. Pakiet omnibusowy przyjęty w 2026 roku przesunął terminy zgodności dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III na 2 grudnia 2027, a dla systemów w produktach regulowanych na 2 sierpnia 2028. Obowiązek z art. 4 stosuje się od 2 lutego 2025 i nie został tym przesunięciem objęty.
Rozporządzenie nie podaje liczby godzin. Kryterium jest adekwatność programu do roli, wiedzy technicznej i kontekstu użycia systemu. W praktyce oznacza to od krótkiej sesji orientacyjnej dla zarządu po kilkudniowy program dla zespołu inżynierskiego, a decyduje o tym mapa ról, nie z góry przyjęty wymiar godzin.
Personel oraz inne osoby zajmujące się w waszym imieniu działaniem i wykorzystaniem systemów AI. Obejmuje to również osoby spoza etatu: kontraktorów, agencje i podwykonawców obsługujących wasze systemy. Zakres podmiotowy art. 4 jest szerszy niż lista pracowników.
Rejestrem przeszkolonych z datami i rolami, programem per rola, protokołem walidacji efektów uczenia się i imiennymi certyfikatami. To są dokumenty, które da się pokazać w ankiecie klienckiej, w przetargu i przy kontroli. Dowodem jest dokumentacja, nie samo odbycie szkolenia.
Organem nadzoru rynku i pojedynczym punktem kontaktowym jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, powołana ustawą z 3 lipca 2026 o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Przepisy o trybie kontroli i o karach wchodzą w życie 28 października 2026. Odpowiedzialność za konkretne uchybienie ocenia radca prawny; my przygotowujemy dowody, na których taka ocena się opiera.
Środki publiczne na szkolenia idą od 1 stycznia 2026 przez Bazę Usług Rozwojowych, a KFS na 2026 rok wymienia AI wprost w priorytecie nr 3 Ministra. Warunki, limity i terminy ustala operator właściwy dla waszego województwa, więc sprawdzamy je razem z wami przed ustaleniem zakresu i terminu.
Nie, i tak tego nie przedstawiamy. Art. 4 to jeden obowiązek. Zgodność wymaga co najmniej inwentaryzacji i klasyfikacji systemów, a dla systemów wysokiego ryzyka także dokumentacji technicznej, rejestrowania zdarzeń i nadzoru ze strony człowieka. Po szkoleniu dostajecie notę, która nazywa tę granicę wprost.

Porozmawiaj z inżynierem.

Powiedz nam, na jakim etapie jesteście z obowiązkiem szkoleniowym z art. 4. Odpowiadamy w jeden dzień roboczy.

Porozmawiaj z inżynierem
Szczecin - ul. Wawrzyniaka 6WWarszawa